Rejestr kwalifikacji GCCS | ICVC

Cel: Posiadacz kwalifikacji jest przygotowany do właściwych reakcji w sytuacjach zagrożeń — rozpoznaje zagrożenia i sygnały alarmowe, przygotowuje siebie i gospodarstwo domowe, prawidłowo zachowuje się podczas ewakuacji i w miejscach schronienia, udziela pierwszej pomocy oraz współdziała z podmiotami ochrony ludności.

Metody walidacji: test kompleksowy + obserwacja jednego wystandaryzowanego zadania praktycznego (lista kontrolna).

Zestaw 1. Rozpoznawanie zagrożeń, alarmowanie i obieg informacji. Efekty — posiadacz kwalifikacji: 1. charakteryzuje współczesne zagrożenia bezpieczeństwa państwa i obywateli (naturalne, techniczne, militarne, hybrydowe); 2. rozpoznaje sygnały alarmowe i komunikaty ostrzegawcze oraz dobiera właściwe zachowania po ich ogłoszeniu; 3. korzysta z oficjalnych źródeł informacji o zagrożeniach i odróżnia je od przekazów niezweryfikowanych. Kryteria weryfikacji (test): identyfikuje rodzaj alarmu na podstawie nagrania lub opisu sygnału; wskazuje prawidłowe postępowanie po komunikacie RCB Alert w zadanym scenariuszu; klasyfikuje podane źródła informacji jako oficjalne/nieoficjalne.

Zestaw 2. Przygotowanie indywidualne i miejsca schronienia. Efekty — posiadacz kwalifikacji: 4. planuje przygotowanie gospodarstwa domowego do samowystarczalności 72-godzinnej oraz kompletuje wyposażenie ewakuacyjne; 5. dobiera środki ochrony indywidualnej do rodzaju zagrożenia; 6. lokalizuje i właściwie wykorzystuje miejsca doraźnego schronienia, ukrycia i obiekty zbiorowej ochrony. Kryteria weryfikacji (test): układa priorytetową listę wyposażenia plecaka ewakuacyjnego dla opisanego gospodarstwa domowego; dobiera ŚOI do zagrożenia przedstawionego na materiale wizualnym; wskazuje na planie sytuacyjnym właściwe miejsce ukrycia dla zadanego scenariusza.

Zestaw 3. Ewakuacja i współdziałanie z podmiotami ochrony ludności. Efekty — posiadacz kwalifikacji: 7. prawidłowo zachowuje się podczas ewakuacji zarządzonej i doraźnej, w tym wspiera osoby ze szczególnymi potrzebami oraz ewakuację zwierząt; 8. współdziała ze służbami i podmiotami ochrony ludności oraz włącza się w zorganizowane działania pomocowe. Kryteria weryfikacji (test): porządkuje sekwencję czynności po ogłoszeniu ewakuacji; dobiera sposób wsparcia osoby ze szczególnymi potrzebami w ewakuacji; wskazuje granice działań własnych i moment przekazania sprawy służbom.

Zestaw 4. Pierwsza pomoc (komponent praktyczny). Efekty — posiadacz kwalifikacji: 9. ocenia stan poszkodowanego i wzywa pomoc zgodnie z procedurą; 10. prowadzi resuscytację krążeniowo-oddechową z użyciem AED; 11. tamuje krwotok zewnętrzny i stosuje pozycję bezpieczną. Kryteria weryfikacji: test — rozstrzyga scenariusze dotyczące kolejności działań ratunkowych i wezwania pomocy; obserwacja (lista kontrolna, pozycje krytyczne obowiązkowe) — demonstruje na fantomie ocenę przytomności i oddechu, uciśnięcia klatki piersiowej o prawidłowej częstości i głębokości, obsługę treningowego AED, założenie opatrunku uciskowego, ułożenie w pozycji bezpiecznej.

Wymagania dotyczące osób prowadzących walidację: obserwację pozycji krytycznych zestawu 4 prowadzi wyłącznie walidator posiadający kwalifikacje ratownika medycznego, pielęgniarki systemu, lekarza systemu albo udokumentowane przygotowanie instruktora pierwszej pomocy — niebędący trenerem danej grupy; pozostałe zestawy — walidator ICVC na zasadach ogólnych (dopuszczalna walidacja dwuosobowa w jednym terminie).

Nota klasyfikacyjna: komponent pierwszej pomocy potwierdza umiejętności w rozumieniu art. 3 pkt 7 ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym, w zakresie właściwym dla osoby bez kwalifikacji medycznych; nie stanowi kwalifikowanej pierwszej pomocy (KPP). Formuła odgraniczająca umieszczana jest na certyfikacie.

Cel: Posiadacz kwalifikacji udziela pierwszej pomocy w zdarzeniach codziennych oraz w warunkach zagrożeń masowych i sytuacji kryzysowych (wielu poszkodowanych, ograniczony dostęp służb), w zakresie dozwolonym dla osoby bez kwalifikacji medycznych.

Metody walidacji: test + obserwacja zadań praktycznych na fantomie (lista kontrolna z pozycjami krytycznymi).

Zestaw 1. Ocena sytuacji i poszkodowanego, wezwanie pomocy. Efekty — posiadacz kwalifikacji: 1. ocenia bezpieczeństwo miejsca zdarzenia i stosuje zasadę bezpieczeństwa własnego; 2. ocenia stan poszkodowanego (przytomność, oddech) i podejmuje decyzję o dalszym postępowaniu; 3. skutecznie wzywa pomoc (112/999) i przekazuje informacje zgodnie ze schematem; 4. w zdarzeniu z wieloma poszkodowanymi stosuje uproszczone zasady segregacji (kto pierwszy wymaga pomocy). Kryteria weryfikacji: test — rozstrzyga scenariusze oceny bezpieczeństwa i kolejności działań; ustala priorytet pomocy w zdarzeniu z wieloma poszkodowanymi; obserwacja — demonstruje ocenę przytomności i oddechu oraz symulowane wezwanie pomocy.

Zestaw 2. Resuscytacja i stany nagłe. Efekty — posiadacz kwalifikacji: 5. prowadzi RKO u osoby dorosłej z użyciem AED; 6. udziela pomocy przy zadławieniu, omdleniu, drgawkach, wychłodzeniu i przegrzaniu; 7. układa poszkodowanego w pozycji bezpiecznej i zapewnia komfort termiczny. Kryteria weryfikacji: test — dobiera postępowanie do opisanych stanów nagłych; obserwacja (pozycje krytyczne) — RKO na fantomie z prawidłową częstością i głębokością uciśnięć, obsługa treningowego AED, rękoczyny przy zadławieniu (na manekinie/pozorancie), pozycja bezpieczna.

Zestaw 3. Urazy i krwotoki, w tym w warunkach zagrożeń. Efekty — posiadacz kwalifikacji: 8. tamuje krwotoki zewnętrzne, w tym masywne (opatrunek uciskowy; staza — zasady użycia w ostateczności); 9. zaopatruje rany, oparzenia i podejrzenia złamań w zakresie pierwszej pomocy; 10. stosuje zasady postępowania w warunkach ograniczonego dostępu służb (przedłużona opieka nad poszkodowanym, improwizacja środków). Kryteria weryfikacji: test — dobiera sposób zaopatrzenia do opisanego urazu; rozstrzyga scenariusze przedłużonej opieki; obserwacja (pozycje krytyczne) — założenie opatrunku uciskowego na kończynę, poprawna aplikacja stazy treningowej.

Wymagania dotyczące osób prowadzących walidację: obserwację zadań praktycznych prowadzi wyłącznie walidator posiadający kwalifikacje ratownika medycznego, pielęgniarki systemu, lekarza systemu albo udokumentowane przygotowanie instruktora pierwszej pomocy — niebędący trenerem danej grupy. Część testowa: nadzór proceduralny ICVC na zasadach ogólnych.

Warunki organizacyjne: stanowisko walidacyjne obejmuje fantom umożliwiający ocenę parametrów uciśnięć (częstość, głębokość) lub ocenę według listy kontrolnej, treningowy AED oraz treningową stazę; wzorzec walidacji pozostaje zgodny z aktualnymi wytycznymi resuscytacji (Europejska Rada Resuscytacji / Polska Rada Resuscytacji) i podlega przeglądowi po każdej ich aktualizacji.

Nota klasyfikacyjna: kwalifikacja potwierdza umiejętność udzielania pierwszej pomocy w rozumieniu art. 3 pkt 7 ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym, w zakresie właściwym dla osoby bez kwalifikacji medycznych. Nie stanowi kwalifikowanej pierwszej pomocy (KPP) w rozumieniu art. 13 tej ustawy, nie nadaje tytułu ratownika ani uprawnień do prowadzenia zajęć z pierwszej pomocy zastrzeżonych w art. 8 ustawy dla edukacji szkolnej. Formuła odgraniczająca umieszczana jest na certyfikacie.

Cel: Posiadacz kwalifikacji przygotowuje i przekazuje rzetelne komunikaty w sytuacji zagrożenia na poziomie operacyjnym (pracownik instytucji, organizacji, przedsiębiorstwa), wspiera obieg informacji z ludnością i wewnątrz organizacji oraz przeciwdziała panice i dezinformacji.

Metody walidacji: test + analiza dowodów (komunikat ostrzegawczy/kryzysowy przygotowany według szablonu ICVC).

Zestaw 1. Zasady komunikacji kryzysowej i komunikacji ryzyka. Efekty — posiadacz kwalifikacji: 1. rozróżnia komunikację ryzyka (przed zdarzeniem) od komunikacji kryzysowej (w trakcie i po zdarzeniu) i wskazuje cele każdej z nich; 2. stosuje zasady skutecznego komunikatu: szybkość, rzetelność, prostota języka, empatia, wskazanie konkretnego działania dla odbiorcy; 3. identyfikuje grupy odbiorców i ich potrzeby informacyjne (mieszkańcy, media, pracownicy, osoby ze szczególnymi potrzebami, cudzoziemcy). Kryteria weryfikacji (test): klasyfikuje przykładowe działania jako komunikację ryzyka lub kryzysową; ocenia przykładowe komunikaty i wskazuje błędy (żargon, brak instrukcji działania, spekulacje); dobiera treść i formę przekazu do wskazanej grupy odbiorców.

Zestaw 2. Tworzenie i dystrybucja komunikatu. Efekty — posiadacz kwalifikacji: 4. redaguje komunikat ostrzegawczy/kryzysowy według struktury: co się stało — co robimy — co ma zrobić odbiorca — gdzie szukać informacji; 5. dobiera kanały dystrybucji (strona, media społecznościowe, media lokalne, ogłoszenia, kanały bezpośrednie) i częstotliwość aktualizacji; 6. współpracuje w obiegu informacji: zna zasady jednego źródła prawdy, autoryzacji komunikatów i roli rzecznika. Kryteria weryfikacji: test — porządkuje strukturę komunikatu; dobiera kanały do scenariusza (awaria wodociągu, skażenie, zagrożenie meteorologiczne); analiza dowodów — komunikat przygotowany przez uczestnika dla zadanego scenariusza według szablonu ICVC — ocena listą kontrolną (kompletność struktury, poprawność językowa, instrukcja dla odbiorcy, brak spekulacji, oznaczenie czasu i źródła).

Zestaw 3. Przeciwdziałanie panice i dezinformacji w komunikacji. Efekty — posiadacz kwalifikacji: 7. reaguje na plotki i dezinformację dotyczącą zdarzenia (monitorowanie, sprostowanie, zasada niepowtarzania fałszywej tezy); 8. komunikuje niepewność w sposób niewywołujący paniki (co wiemy / czego nie wiemy / kiedy podamy więcej informacji); 9. stosuje podstawowe zasady kontaktu z mediami na poziomie operacyjnym (odesłanie do rzecznika, zakres wypowiedzi własnej). Kryteria weryfikacji (test): dobiera reakcję na przykładową plotkę/fałszywy przekaz; ocenia poprawność przykładowych sformułowań komunikujących niepewność; rozstrzyga scenariusze kontaktu z dziennikarzem na miejscu zdarzenia.

Cel: Posiadacz kwalifikacji udziela pierwszej pomocy psychologicznej osobom dotkniętym zdarzeniem kryzysowym (klęska żywiołowa, ewakuacja, wypadek, nagła strata) w zakresie dozwolonym dla osoby bez kwalifikacji zawodowych w ochronie zdrowia psychicznego: nawiązuje bezpieczny kontakt, stabilizuje sytuację osoby w ostrym stresie, rozpoznaje potrzeby podstawowe, łączy osobę z bliskimi i właściwymi formami wsparcia oraz rozpoznaje sytuacje wymagające niezwłocznego przekazania profesjonalistom — dbając równocześnie o własne granice i higienę psychiczną.

Znaczenie kwalifikacji: pierwsza pomoc psychologiczna wspiera osoby doświadczające silnego stresu po zdarzeniach kryzysowych i uzupełnia przygotowanie z zakresu pierwszej pomocy oraz gotowości cywilnej.

Grupa docelowa: osoby dorosłe, które w roli zawodowej lub społecznej mogą mieć kontakt z osobami dotkniętymi zdarzeniem kryzysowym: wolontariusze i członkowie organizacji pomocowych, personel punktów recepcyjnych, pracownicy JST, pomocy społecznej, oświaty, członkowie OSP, liderzy społeczności lokalnych. Nie wymaga przygotowania psychologicznego.

Warunki przystąpienia do walidacji: ukończone 18 lat; brak wymagań wstępnych.

Metody walidacji: test + obserwacja wystandaryzowanej scenki z pozorantem (lista kontrolna z pozycjami krytycznymi). Scenariusze scenek pochodzą z puli GCCS i są losowane; pozorant pracuje według karty roli.

Zestaw 1. Rozpoznanie sytuacji i nawiązanie bezpiecznego kontaktu. Efekty — posiadacz kwalifikacji: 1. ocenia sytuację przed podjęciem kontaktu: bezpieczeństwo własne i otoczenia, pierwszeństwo pilnych potrzeb medycznych, obecność służb i osób koordynujących; 2. rozpoznaje typowe reakcje na zdarzenie kryzysowe (pobudzenie, odrętwienie, dezorientacja, płacz, gniew, milczenie) jako naturalne reakcje na nienormalną sytuację — bez interpretowania ich jako objawów zaburzeń i bez etykietowania osoby; 3. nawiązuje kontakt z poszanowaniem woli osoby: przedstawia się i swoją rolę, pyta o zgodę na rozmowę i pomoc, respektuje odmowę, dba o elementarną prywatność rozmowy; 4. dostosowuje sposób kontaktu do potrzeb szczególnych (osoby starsze, osoby z niepełnosprawnościami, rodzice z dziećmi, bariera językowa). Kryteria weryfikacji: test — porządkuje kolejność działań na miejscu zdarzenia (bezpieczeństwo — potrzeby medyczne — kontakt); klasyfikuje opisane reakcje jako typowe reakcje kryzysowe albo sygnały wymagające pomocy profesjonalnej; rozstrzyga scenariusze odmowy kontaktu; obserwacja (pozycje krytyczne) — w scence przedstawia się i uzyskuje zgodę na rozmowę; nie wymusza kontaktu przy sygnałach niechęci pozoranta.

Zestaw 2. Stabilizowanie i wspieranie osoby w ostrym stresie. Efekty — posiadacz kwalifikacji: 5. stosuje zasady wspierającej obecności i aktywnego słuchania: spokojny ton, tempo dostosowane do osoby, dopuszczanie ciszy, parafraza potrzeb — bez wypytywania o szczegóły przeżycia, bez oceniania reakcji i bez pocieszeń umniejszających; 6. pomaga osobie odzyskać poczucie kontroli: przekazuje proste, prawdziwe informacje o sytuacji i najbliższych krokach, proponuje drobne decyzje do podjęcia przez osobę, pomaga uporządkować najpilniejsze sprawy; 7. stosuje proste techniki stabilizacji przy silnym pobudzeniu (ukierunkowanie uwagi na „tu i teraz”, wspólne spokojne oddychanie, kontakt z otoczeniem) — wyłącznie jako doraźne wsparcie, nie jako oddziaływanie terapeutyczne; 8. rozpoznaje i zaspokaja potrzeby podstawowe w zakresie dostępnym na miejscu (okrycie, napój, miejsce siedzące, informacja, kontakt z bliskimi). Kryteria weryfikacji: test — ocenia przykładowe wypowiedzi wspierających jako pomocne albo szkodliwe wraz z uzasadnieniem; dobiera reakcję do opisanego stanu osoby (milczenie, gniew skierowany na pomagającego, natłok pytań); obserwacja (pozycje krytyczne) — w scence utrzymuje spokojny, niewymuszający kontakt; nie wypytuje o szczegóły przeżycia i nie stosuje pocieszeń umniejszających; przekazuje pozorantowi co najmniej jedną prawdziwą, porządkującą informację i jedną możliwość wyboru.

Zestaw 3. Łączenie ze wsparciem, przekazanie i higiena własna. Efekty — posiadacz kwalifikacji: 9. łączy osobę z właściwymi formami dalszego wsparcia (bliscy, punkt informacyjny, pomoc społeczna, służby, profesjonalna pomoc psychologiczna) z zachowaniem zasady kontynuacji — nie pozostawia osoby bez przekazania; 10. rozpoznaje sygnały wymagające niezwłocznego zaangażowania profesjonalistów lub służb — w tym wypowiedzi wskazujące na zagrożenie życia lub bezpieczeństwa osoby albo otoczenia — i zna właściwą ścieżkę postępowania (pozostanie przy osobie, powiadomienie służb lub koordynatora, przekazanie z relacją); 11. przestrzega granic roli: nie diagnozuje, nie prowadzi oddziaływań terapeutycznych, nie składa obietnic bez pokrycia, zachowuje dyskrecję w granicach bezpieczeństwa osoby; 12. stosuje zasady higieny psychicznej pomagającego: rozpoznaje u siebie sygnały przeciążenia, korzysta ze wsparcia zespołu, kończy zaangażowanie w sposób uporządkowany. Kryteria weryfikacji: test — dobiera właściwą formę dalszego wsparcia do opisanej sytuacji; rozstrzyga scenariusze sygnałów alarmowych wraz ze ścieżką postępowania; rozstrzyga scenariusze granic roli; klasyfikuje opisane objawy przeciążenia pomagającego i dobiera działanie; obserwacja (pozycje krytyczne) — w scence kończy kontakt przekazaniem (wskazuje pozorantowi konkretną dalszą formę wsparcia lub osobę); w scenariuszu z sygnałem alarmowym nie pozostawia pozoranta samego i deklaruje powiadomienie właściwej osoby lub służby.

Warunki walidacji: walidację prowadzi walidator ICVC niebędący trenerem danej grupy; obserwację ocenia walidator przygotowany do pracy ze scenariuszami PFA (przeszkolenie GCCS); pozorantem jest osoba przygotowana według karty roli — scenariusze nie zawierają odgrywania drastycznych przeżyć; uczestnik ma prawo przerwać scenkę, z możliwością jednego powtórzenia z nowym scenariuszem. Progi: test 70% w każdym zestawie; obserwacja — zaliczenie wszystkich pozycji krytycznych; jedna poprawka w trybie uzupełnienia.

Sposób potwierdzania: certyfikat ICVC z wyszczególnionymi zestawami efektów uczenia się. Rekomendowana ważność 3 lata; recertyfikacja: test aktualizacyjny + odświeżenie scenki w formie warsztatowej.

Zakres uprawnień: kwalifikacja dotyczy pierwszej pomocy psychologicznej w obszarze gotowości cywilnej. Nie jest kwalifikacją zawodową w ochronie zdrowia psychicznego i nie uprawnia do prowadzenia terapii ani zawodowej interwencji kryzysowej.

Zastosowanie: przygotowanie pracowników, wolontariuszy i członków organizacji, którzy mogą wspierać osoby dotknięte zdarzeniem kryzysowym.

Cel: Posiadacz kwalifikacji bezpiecznie korzysta z urządzeń i usług cyfrowych, rozpoznaje podstawowe zagrożenia cyberbezpieczeństwa i prawidłowo na nie reaguje. Kwalifikacja z dziedziny cyberbezpieczeństwa w rozumieniu ustawy o KSC.

Metody walidacji: test online (bank pytań, losowanie, ocena automatyczna).

Zestaw 1. Bezpieczna tożsamość cyfrowa. Efekty — posiadacz kwalifikacji: 1. stosuje zasady tworzenia i przechowywania silnych haseł oraz uwierzytelniania wieloskładnikowego; 2. rozpoznaje próby przejęcia konta i wie, jak odzyskać dostęp oraz gdzie zgłosić incydent; 3. zarządza swoją prywatnością w usługach internetowych i mediach społecznościowych. Kryteria weryfikacji (test): ocenia siłę przykładowych haseł i wskazuje prawidłowe praktyki zarządzania nimi; porządkuje kroki postępowania po podejrzeniu przejęcia konta (w tym zgłoszenie do CERT Polska / CSIRT); dobiera ustawienia prywatności do opisanej sytuacji.

Zestaw 2. Rozpoznawanie ataków socjotechnicznych. Efekty — posiadacz kwalifikacji: 4. rozpoznaje phishing, smishing, vishing i inne techniki socjotechniczne, w tym oszustwa „na wnuczka”, „na pracownika banku” i fałszywe płatności; 5. weryfikuje autentyczność wiadomości, linków, załączników i stron płatności; 6. prawidłowo reaguje na atak — nie podejmuje działań oczekiwanych przez atakującego i zgłasza incydent. Kryteria weryfikacji (test): wskazuje cechy phishingu w przedstawionych zrzutach wiadomości i stron; klasyfikuje przykładowe scenariusze jako bezpieczne/podejrzane wraz z uzasadnieniem wyboru reakcji; wskazuje właściwe kanały zgłaszania (CERT Polska, bank, Policja) dla zadanych incydentów.

Zestaw 3. Bezpieczeństwo urządzeń, sieci i danych. Efekty — posiadacz kwalifikacji: 7. utrzymuje bezpieczeństwo urządzeń (aktualizacje, oprogramowanie ochronne, blokady ekranu, źródła aplikacji); 8. bezpiecznie korzysta z sieci Wi-Fi domowej i publicznej oraz z bankowości elektronicznej; 9. wykonuje kopie zapasowe ważnych danych i rozumie zagrożenie ransomware, w tym w kontekście sytuacji kryzysowych (utrata łączności, ataki towarzyszące zagrożeniom fizycznym). Kryteria weryfikacji (test): porządkuje czynności zabezpieczenia nowego urządzenia; ocenia bezpieczeństwo opisanych zachowań w sieci publicznej; dobiera strategię kopii zapasowej (zasada 3-2-1 w wersji uproszczonej) do opisanych danych.

Nota klasyfikacyjna [KSC]: kwalifikacja dotyczy odporności użytkowników i ich urządzeń na działania naruszające poufność, integralność, dostępność i autentyczność danych (przejęcia kont, socjotechnika, złośliwe oprogramowanie, utrata danych) oraz prawidłowego reagowania na incydenty (zgłoszenia do CSIRT) — mieści się w definicji cyberbezpieczeństwa z art. 2 pkt 4 ustawy o KSC (Dz. U. z 2026 r. poz. 20). Poza zakresem: kompetencje cyfrowe ogólne (obsługa narzędzi), które nie stanowią cyberbezpieczeństwa.

Cel: Posiadacz kwalifikacji organizuje podstawową ochronę zasobów cyfrowych małej organizacji (JST, NGO, MŚP), reaguje na incydenty i zapewnia ciągłość działania systemów, z uwzględnieniem obowiązków prawnych (KSC/NIS2, RODO). Kwalifikacja z dziedziny cyberbezpieczeństwa.

Metody walidacji: test + analiza dowodów (miniplan reagowania na incydent opracowany według szablonu ICVC, oceniany listą kontrolną).

Zestaw 1. Zasoby, ryzyka i podstawowe zabezpieczenia organizacji. Efekty — posiadacz kwalifikacji: 1. inwentaryzuje zasoby cyfrowe organizacji (sprzęt, oprogramowanie, dane, konta, usługi chmurowe) i identyfikuje zasoby krytyczne; 2. rozpoznaje typowe zagrożenia dla małej organizacji (ransomware, phishing celowany, wyciek danych, utrata nośnika, atak na pocztę służbową); 3. stosuje podstawowe zabezpieczenia organizacyjne i techniczne: zarządzanie kontami i uprawnieniami (zasada minimalnych uprawnień), aktualizacje, kopie zapasowe, segmentacja dostępu, polityka haseł i MFA. Kryteria weryfikacji (test): klasyfikuje zasoby z opisu organizacji według krytyczności; dopasowuje zabezpieczenia do wskazanych zagrożeń; wskazuje błędy w opisanej konfiguracji uprawnień i praktykach organizacji.

Zestaw 2. Reagowanie na incydent i ciągłość działania. Efekty — posiadacz kwalifikacji: 4. rozpoznaje symptomy incydentu i klasyfikuje jego wagę; 5. stosuje sekwencję reagowania: izolacja, zabezpieczenie dowodów, powiadomienie (w tym CSIRT NASK / właściwy CSIRT, a przy danych osobowych — UODO w terminie 72 h), odtworzenie z kopii; 6. planuje ciągłość działania kluczowych procesów organizacji przy niedostępności systemów (rozwiązania zastępcze, priorytety odtwarzania, komunikacja wewnętrzna). Kryteria weryfikacji: test — porządkuje kroki reagowania dla zadanych scenariuszy incydentów; wskazuje obowiązki zgłoszeniowe i terminy; analiza dowodów — przedłożony miniplan reagowania na incydent zawiera wszystkie elementy szablonu (role i zastępstwa, kontakty alarmowe, scenariusze dla 3 typowych incydentów, zasady kopii zapasowych i odtwarzania, wzór komunikatu wewnętrznego) — ocena listą kontrolną.

Zestaw 3. Obowiązki prawne i budowanie świadomości zespołu. Efekty — posiadacz kwalifikacji: 7. identyfikuje obowiązki organizacji wynikające z ustawy o KSC/NIS2 i RODO w zakresie adekwatnym do jej statusu; 8. organizuje podstawowe działania uświadamiające dla zespołu (zasady, szkolenie wstępne, testy czujności); 9. formułuje wewnętrzne zasady bezpieczeństwa (regulamin korzystania z zasobów IT) w zakresie podstawowym. Kryteria weryfikacji (test): rozstrzyga, czy opisana organizacja podlega obowiązkom KSC/NIS2 i jakim; wskazuje prawidłowe postępowanie z danymi osobowymi w opisanych sytuacjach; ocenia poprawność przykładowych zapisów regulaminu wewnętrznego.

Nota klasyfikacyjna [KSC]: przedmiotem kwalifikacji jest ochrona systemów informacyjnych małej organizacji: zabezpieczenia organizacyjno-techniczne, reagowanie na incydenty z zachowaniem obowiązków zgłoszeniowych (CSIRT, UODO) i ciągłość działania systemów — wprost realizuje definicję z art. 2 pkt 4 ustawy o KSC. Elementy prawne (KSC/NIS2, RODO) występują wyłącznie w zakresie służącym ochronie systemów, nie jako odrębny przedmiot certyfikacji.

Cel: Posiadacz kwalifikacji chroni informacje wrażliwe organizacji i własne w codziennej pracy oraz w warunkach podwyższonego zagrożenia (kryzys, konflikt, wzmożona aktywność wywiadowcza i przestępcza), stosując zasady higieny informacyjnej i bezpiecznej komunikacji.

Metody walidacji: test + analiza dowodów (audyt własnego stanowiska pracy według listy kontrolnej ICVC).

Zestaw 1. Klasyfikacja i zasady ochrony informacji. Efekty — posiadacz kwalifikacji: 1. rozróżnia kategorie informacji (jawne, wewnętrzne, wrażliwe, dane osobowe, informacje prawnie chronione) i przypisuje im zasady postępowania; 2. stosuje zasadę wiedzy koniecznej (need-to-know) i czystego biurka/ekranu; 3. bezpiecznie przechowuje, przekazuje i niszczy dokumenty oraz nośniki danych. Kryteria weryfikacji (test): klasyfikuje przykładowe informacje i dobiera do nich zasady postępowania; wskazuje naruszenia zasad ochrony w opisanych lub przedstawionych wizualnie sytuacjach biurowych; porządkuje prawidłowy obieg dokumentu wrażliwego.

Zestaw 2. Bezpieczna komunikacja i higiena informacyjna w kryzysie. Efekty — posiadacz kwalifikacji: 4. dobiera kanał komunikacji do wrażliwości przekazywanej informacji (w tym komunikatory szyfrowane, zasady rozmów w miejscach publicznych); 5. rozpoznaje techniki pozyskiwania informacji (socjotechnika, elicytacja, podszywanie się) i prawidłowo na nie reaguje; 6. ogranicza własny ślad informacyjny w sytuacji podwyższonego zagrożenia (publikacje w mediach społecznościowych o lokalizacji, infrastrukturze, transportach, działaniach służb). Kryteria weryfikacji (test): dobiera kanał komunikacji do zadanych treści; identyfikuje próbę elicytacji w przedstawionym dialogu i wskazuje właściwą reakcję; ocenia, które z przykładowych publikacji stwarzają ryzyko i dlaczego.

Zestaw 3. Postępowanie z naruszeniami i praktyka własnego stanowiska. Efekty — posiadacz kwalifikacji: 7. rozpoznaje naruszenie ochrony informacji i zgłasza je właściwej osobie/instytucji we właściwym terminie; 8. utrzymuje zgodność własnego stanowiska pracy z zasadami ochrony informacji. Kryteria weryfikacji: test — rozstrzyga scenariusze naruszeń (zgubiony nośnik, błędny adresat, podejrzenie podsłuchu) wraz ze ścieżką zgłoszenia; analiza dowodów — wypełniony audyt własnego stanowiska pracy według listy kontrolnej ICVC (przechowywanie, ekran, wydruki, nośniki, hasła, komunikatory) z opisem wdrożonych działań korygujących — ocena kompletności i poprawności.

Zakres kwalifikacji: obejmuje ochronę informacji cyfrowych i tradycyjnych, bezpieczeństwo osobowe oraz właściwe postępowanie z dokumentami i nośnikami danych.

Cel: Posiadacz kwalifikacji bezpiecznie korzysta z narzędzi sztucznej inteligencji w środowisku pracy: chroni dane i informacje organizacji przed wyciekiem do systemów AI, rozpoznaje ataki socjotechniczne przeprowadzane z użyciem AI (deepfake, phishing generatywny) i prawidłowo na nie reaguje oraz weryfikuje wyniki narzędzi generatywnych przed ich zastosowaniem. Kwalifikacja z dziedziny cyberbezpieczeństwa w rozumieniu ustawy o KSC.

Znaczenie kwalifikacji: kwalifikacja odpowiada na ryzyka związane z wprowadzaniem danych służbowych do narzędzi AI, atakami deepfake i phishingiem generatywnym oraz korzystaniem z niezweryfikowanych wyników sztucznej inteligencji.

Grupa docelowa: osoby dorosłe korzystające z narzędzi cyfrowych w pracy lub działalności społecznej, w szczególności pracownicy administracji, JST, NGO i MŚP; kwalifikacja nie wymaga wiedzy informatycznej.

Warunki przystąpienia do walidacji: brak wymagań wstępnych.

Metody walidacji: test online (bank pytań, losowanie, ocena automatyczna), w tym zadania na materiale audio i wideo (próbki mediów syntetycznych) oraz na zrzutach ekranów narzędzi i korespondencji.

Zestaw 1. Ochrona danych i informacji w pracy z narzędziami AI. Efekty — posiadacz kwalifikacji: 1. rozróżnia typy narzędzi AI stosowanych w pracy (asystenci generatywni, funkcje AI wbudowane w pakiety biurowe i komunikatory, usługi chmurowe) i ustala, co dzieje się z wprowadzanymi danymi (przetwarzanie, retencja, wykorzystanie do trenowania modeli, lokalizacja usługi); 2. klasyfikuje informacje przed wprowadzeniem do narzędzia (dane osobowe, tajemnica przedsiębiorstwa, informacje chronione prawnie) i stosuje zasady minimalizacji oraz anonimizacji treści zapytań; 3. stosuje zasady organizacji dotyczące dozwolonych narzędzi i kont służbowych oraz rozpoznaje praktyki „shadow AI” (użycie niezatwierdzonych narzędzi i kont prywatnych do zadań służbowych). Kryteria weryfikacji (test): rozstrzyga dla opisanych scenariuszy, które informacje wolno wprowadzić do wskazanego narzędzia, a które wymagają anonimizacji lub nie mogą zostać wprowadzone; wskazuje błędy w przykładowym zapytaniu zawierającym dane chronione i dobiera jego poprawną, zanonimizowaną wersję; klasyfikuje opisane zachowania pracowników jako zgodne albo niezgodne z zasadami organizacji wraz ze wskazaniem naruszenia.

Zestaw 2. Rozpoznawanie ataków z użyciem AI i weryfikacja autentyczności. Efekty — posiadacz kwalifikacji: 4. rozpoznaje ataki socjotechniczne wspierane przez AI: phishing generatywny (spersonalizowany, poprawny językowo, osadzony w kontekście organizacji), deepfake głosowy (oszustwa „na przełożonego”, „na członka rodziny”) oraz deepfake wideo w komunikacji zdalnej; 5. weryfikuje autentyczność rozmówcy i przekazu kanałem niezależnym (oddzwonienie na znany numer, potwierdzenie drugim kanałem, ustalone w organizacji zasady autoryzacji dyspozycji finansowych); 6. rozpoznaje typowe artefakty mediów syntetycznych oraz ograniczenia ich wykrywania i nie opiera decyzji wyłącznie na własnej ocenie materiału. Kryteria weryfikacji (test, w tym zadania z materiałem audio/wideo): klasyfikuje przedstawione przekazy (nagranie głosowe, fragment wideorozmowy, korespondencja) jako wiarygodne albo podejrzane wraz z uzasadnieniem wyboru reakcji; porządkuje kroki weryfikacji tożsamości rozmówcy dla scenariusza pilnego polecenia przelewu lub zmiany rachunku kontrahenta; wskazuje artefakty w przykładowym materiale syntetycznym oraz rozstrzyga, w których sytuacjach weryfikacja niezależna jest konieczna mimo braku widocznych artefaktów.

Zestaw 3. Bezpieczne stosowanie wyników AI i reagowanie na incydenty. Efekty — posiadacz kwalifikacji: 7. weryfikuje wyniki narzędzi generatywnych przed ich użyciem: rozpoznaje konfabulacje (nieistniejące źródła, przepisy, dane), sprawdza pochodzenie linków i fragmentów kodu w wygenerowanej treści; 8. rozpoznaje manipulacje treścią poleceń (ukryte instrukcje w dokumentach i na stronach przetwarzanych przez asystenta AI) i stosuje zasadę ograniczonych uprawnień dla narzędzi zintegrowanych z pocztą, plikami i kalendarzem; 9. prawidłowo reaguje na incydent związany z AI: przerywa działanie, zabezpiecza materiał, zgłasza właściwym podmiotom (przełożony/służby IT, CERT Polska lub właściwy CSIRT, a przy danych osobowych — zgodnie z procedurą RODO) i nie rozpowszechnia dalej materiału syntetycznego. Kryteria weryfikacji (test): ocenia wiarygodność przykładowych odpowiedzi narzędzia (fałszywe cytowanie, zmyślony przepis, podejrzany link) i dobiera właściwy sposób weryfikacji; rozstrzyga scenariusze nadużycia asystenta zintegrowanego (podejrzane polecenie ukryte w załączniku, prośba o przesłanie plików) i wskazuje prawidłową reakcję; porządkuje ścieżkę zgłoszenia dla zadanych incydentów.

Warunki walidacji: walidację prowadzi walidator ICVC niebędący trenerem danej grupy; test online z nadzorem proceduralnym ICVC (identyfikacja uczestnika, losowanie z banku pytań, limit czasu); materiały testowe w wersji dostępnej (WCAG, wydłużony czas, formy alternatywne — dla zadań audio/wideo transkrypcja lub zadanie równoważne). Próg zaliczenia: 70% w każdym zestawie.

Sposób potwierdzania: certyfikat ICVC z wyszczególnionymi zestawami efektów uczenia się; na certyfikacie jednoznacznie wskazuje się przynależność kwalifikacji do dziedziny cyberbezpieczeństwa. Rekomendowana ważność 3 lata, recertyfikacja testem aktualizacyjnym.

Nota klasyfikacyjna [KSC]: kwalifikacja dotyczy odporności systemów informacyjnych i ich użytkowników na działania naruszające poufność, integralność, dostępność i autentyczność przetwarzanych danych (wyciek danych do systemów AI, podszycia z użyciem mediów syntetycznych, manipulacja działaniem narzędzi zintegrowanych) — mieści się w definicji cyberbezpieczeństwa z art. 2 pkt 4 ustawy o KSC (Dz. U. z 2026 r. poz. 20). Poza zakresem kwalifikacji pozostają: etyka AI, zgodność z rozporządzeniem o sztucznej inteligencji (AI Act) i ład organizacyjny AI — obszary te nie stanowią cyberbezpieczeństwa w rozumieniu ustawy.

Zastosowanie: potwierdzenie bezpiecznego korzystania z narzędzi AI przez pracowników administracji, JST, organizacji pozarządowych oraz małych i średnich przedsiębiorstw.

Cel: Posiadacz kwalifikacji prowadzi zajęcia szkoleniowe z zakresu bezpieczeństwa (gotowość cywilna, ochrona ludności, cyberbezpieczeństwo na poziomie podstawowym) dla osób dorosłych według gotowych konspektów i materiałów opracowanych w standardzie GCCS, stosuje zasady uczenia się dorosłych, prowadzi instruktaż czynności praktycznych oraz przygotowuje uczestników do walidacji w liniach ICVC. Kwalifikacja nie obejmuje samodzielnego projektowania szkoleń i materiałów — te efekty potwierdzają kwalifikacje GCCS-D-01 i GCCS-C-02.

Znaczenie kwalifikacji: kwalifikacja potwierdza umiejętność prowadzenia zajęć dla osób dorosłych według określonego konspektu, z zachowaniem zasad bezpieczeństwa, aktywizowania uczestników i rozdzielności szkolenia od walidacji.

Grupa docelowa: kadra operatorów szkoleń, pracownicy JST i instytucji kultury prowadzący spotkania edukacyjne, edukatorzy NGO, członkowie OSP i organizacji proobronnych, wolontariusze edukacyjni.

Warunki przystąpienia do walidacji: ukończone 18 lat; brak formalnych wymagań wstępnych. Rekomendowane: kwalifikacja lub kompetencje ICVC w dziedzinie, której dotyczyć będą prowadzone zajęcia — walidacja T-Q01 potwierdza umiejętności dydaktyczne, nie merytorykę dziedzinową.

Metody walidacji: test oraz obserwacja mikro-zajęć trwających 15–20 minut, prowadzonych na żywo albo ocenianych na podstawie nagrania wideo.

Zestaw 1. Stosowanie zasad uczenia się dorosłych. Efekty — posiadacz kwalifikacji: 1. stosuje zasady uczenia się dorosłych: odwoływanie się do doświadczeń uczestników, praktyczne osadzenie treści, aktywizowanie grupy, udzielanie informacji zwrotnej; 2. dostosowuje sposób prowadzenia do grupy (seniorzy, osoby ze szczególnymi potrzebami, grupy mieszane, osoby z barierą językową) w ramach wskazówek zawartych w konspekcie; 3. reaguje na typowe trudne sytuacje w grupie dorosłych: opór wobec tematu, dominowanie dyskusji, podważanie treści, bierność, pytania wykraczające poza zakres zajęć. Kryteria weryfikacji: test — dobiera metodę aktywizacji do opisanej grupy i celu jednostki zajęć; rozstrzyga scenariusze trudnych sytuacji grupowych wraz z uzasadnieniem reakcji; wskazuje błędy dydaktyczne w opisanym przebiegu zajęć; obserwacja — w trakcie mikro-zajęć aktywizuje uczestników co najmniej dwiema technikami przewidzianymi w konspekcie i udziela poprawnej merytorycznie informacji zwrotnej na wypowiedzi uczestników.

Zestaw 2. Prowadzenie jednostki zajęć według konspektu GCCS. Efekty — posiadacz kwalifikacji: 4. realizuje jednostkę zajęć zgodnie z konspektem: cele operacyjne, kolejność treści, dyscyplina czasowa, zapowiedź i podsumowanie; 5. prowadzi instruktaż czynności praktycznej według sekwencji: pokaz — pokaz z objaśnieniem — próba uczestnika — korekta; 6. korzysta ze środków dydaktycznych przewidzianych w konspekcie i utrzymuje bezpieczeństwo podczas ćwiczeń praktycznych. Kryteria weryfikacji: test — porządkuje sekwencję instruktażu dla wskazanej czynności; rozstrzyga, jak postąpić przy odstępstwie od konspektu (brak czasu, awaria sprzętu, pytanie spoza zakresu); obserwacja (pozycje krytyczne) — realizuje cele operacyjne jednostki w wyznaczonym czasie; przeprowadza pełną sekwencję instruktażu z korektą błędu uczestnika; utrzymuje zasady bezpieczeństwa ćwiczenia.

Zestaw 3. Przygotowanie uczestników do walidacji ICVC. Efekty — posiadacz kwalifikacji: 7. omawia z uczestnikami wzorzec efektów uczenia się i kryteria weryfikacji obowiązujące w danej walidacji ICVC; 8. przeprowadza czynności przygotowawcze: próbny test lub próbne zadanie praktyczne według materiałów GCCS oraz omówienie wyników; 9. przestrzega rozdzielności funkcji kształcenia i walidacji: nie uczestniczy w ocenie osób, które szkolił, i prawidłowo informuje uczestników o przebiegu oraz zasadach walidacji. Kryteria weryfikacji (test): wyjaśnia na przykładach relację między efektem uczenia się a kryterium weryfikacji; porządkuje przebieg walidacji ICVC dla zadanej kwalifikacji; rozstrzyga scenariusze naruszenia rozdzielności funkcji i wskazuje prawidłowe postępowanie.

Warunki walidacji: test — nadzór proceduralny ICVC; obserwację mikro-zajęć prowadzi walidator ICVC z doświadczeniem dydaktycznym, niebędący trenerem kandydata; mikro-zajęcia dla grupy co najmniej 4 osób (uczestnicy szkolenia lub pozoranci); dopuszcza się nagranie wideo obejmujące nieprzerwany przebieg jednostki i interakcje z grupą. Progi: test 70% w każdym zestawie; obserwacja — zaliczenie wszystkich pozycji krytycznych; jedna poprawka obserwacji w trybie uzupełnienia.

Sposób potwierdzania: certyfikat ICVC z wyszczególnionymi zestawami efektów uczenia się. Rekomendowana ważność 3 lata; recertyfikacja: test aktualizacyjny + potwierdzenie przeprowadzenia zajęć w okresie ważności.

Zakres kwalifikacji: kwalifikacja potwierdza umiejętności dydaktyczne. Nie potwierdza merytorycznych kompetencji z cyberbezpieczeństwa, nawet gdy zajęcia dotyczą tej tematyki.

Zastosowanie: przygotowanie osób prowadzących zajęcia dla dorosłych oraz wspierających uczestników przed walidacją kwalifikacji w obszarze bezpieczeństwa i gotowości cywilnej.